Reklam
Ben Duydum

Türkiye’de Eğitim, Sağlık ve Savunma Harcamaları

Türkiye’de Eğitim, Sağlık ve Savunma Harcamaları
Reklam

Türkiye’de Eğitim, Sağlık ve Savunma Harcamaları

Türkiye’nin ekonomik ve sosyal kalkınması açısından eğitim ve sağlık harcamaları, askeri ve jeopolitik riskler nedeniyle ise savunma harcamaları önemlidir.

Eğitim Harcamaları

Türkiye ekonomisinde eğitim harcamaları, genç nüfusun toplam nüfusa oranının yüksek olması nedeniyle artarak devam etmektedir.

Eğitim harcamalarının en büyük bölümü Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bütçesinden yapılmaktadır.

MEB bütçesinin büyük bölümü personel giderleri (%69) ve sosyal güvenlik devlet primi giderlerine (%11) gitmektedir.

MEB bütçesinden eğitim yatırımlarına ayrılan pay 2002 yılındaki %17,2 oranından 2018 yılında %8,4’e düşmüştür.

Yatırım harcamalarındaki payın düşüşü, eğitimde okul binaları ve donanımları gibi alanlarda hâlihazırda yeterli düzeye yaklaşıldığını göstermektedir.

Kamu ve özel eğitim harcamalarının GSYH’ya oranının seçilmiş OECD ülkeleri ile karşılaştırılması verilmiştir.

Türkiye’de kamu eğitim harcamalarının GSYH’ya oranı %3,8 ve özel eğitim harcamalarının GSYH’ya oranı ise %1,0 düzeyindedir.

Bu oranlar, OECD ortalamasının altında olmakla birlikte çok da düşük değildir.

Sağlık Harcamaları

Sağlık hizmetleri yapısı gereği önemli dışsallık yaymaktadır.

Ekonomik kalkınma için en önemli unsur olan beşerî sermayede (insan kaynağı) eğitim ve sağlık en önemli iki alandır.

Sağlık hizmetleri piyasa koşullarına bırakıldığında yeterince üretilmezken, kamunun sağlık hizmetlerini sağlarken de etkinsizlikler gözlenmektedir.

Sağlık hizmetlerinin finansmanı konusunda üç yöntem (kamusal, özel ve karma finansman) söz konusudur.

Kamusal finansman modelinin temeli vergi ve prim esasına dayanır.

Sağlık hizmetlerinin finansmanı, toplanan genel veya özel vergiler yoluyla (Beveridge Modeli) ya da toplanan primler yoluyla (Bismark Modeli) sağlanmaktadır.

Özel finansman modelinde sağlık hizmetlerinin finansmanı özel sağlık sigortacılığı ile karşılanır.

Karma finansman modelinde sağlık hizmetlerinin finansmanında kamusal finansman modeli ile özel finansman modeli birlikte kullanılmaktadır.

Türkiye’de sağlık sisteminin finansman yapısı karma özellik göstermektedir (Atasever, 2018).

Türkiye’de kamu sağlık harcamalarının GSYH’ya oranı %3,5, özel sağlık harcamalarının GSYH’ya oranı %1 düzeyindedir.

Türkiye’de sağlık harcamaları OECD ülkeleri ile karşılaştırıldığında, Türkiye’nin OECD ortalamasının altında olduğu gözlemlenmektedir.

Bununla birlikte sağlık hizmetlerinin çeşitliliği ve kalitesinde artışlar vardır.

Son dönemde, yaygınlaşan şehir hastaneleri sağlık hizmetlerine erişimde yaygınlık sağlamaktadır.

Savunma Harcamaları

Türkiye’de uzun yıllar savunma harcamalarının GSYH’ya oranı yüksek seyretmiş, ancak 2000’den sonra bu oran çarpıcı bir şekilde düşmüştür.

Bütçede 1923’ten 2004’e kadar en yüksek paya sahip olan savunma harcamaları 2004’ten sonra ikinci sırayı alarak, eğitim harcamalarının altına inmiştir.

Türkiye’ye yönelik iç ve dış tehditler her dönemde yüksek olmuştur.

Başlıca tehditler; Yunanistan ile kıta sahanlığı sorunu, Kıbrıs sorunu, Suriye iç savaşı ve göç, Irak’taki çatışma ve istikrarsızlıklar, Ermeni sorunu ve terörist gruplarla (FETÖ, DHKPC, PKK ve İŞİD) mücadeledir.

Dünyada bu kadar çok sayıda ve çeşitte tehditle aynı anda mücadele eden başka bir ülke yoktur.

Türkiye’nin coğrafi konumu ve yukarıda sayılan diğer ülkelerle olan ilişkileri nedeniyle güçlü bir savunmaya ihtiyacı vardır.

Güçlü savunma için gerekli olan savunma sanayi için çabalar 1980 yılından itibaren başlamış ve 2000’li yıllarda hızlanmıştır.

2003 yılında Türk ordusunun savunma tedarikinin %25’i yerli üretim iken, 2018 yılına geldiğimizde bu oran %65’lere yükselmiştir.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ