Reklam
Ben Duydum

Türkiye’de Bölgesel Gelişmişlik Farklılıkları

Türkiye’de Bölgesel Gelişmişlik Farklılıkları
Reklam

Türkiye’de Bölgesel Gelişmişlik Farklılıkları

Türkiye’de bölgeler arasında kişi başına gelir, işsizlik oranları, nüfus artış hızı, net göç hızı, bebek ölüm oranları, doğumda anne ölüm oranları, üniversite sayıları, kişi başına düşen uzman hekim ve hemşire sayıları gibi birçok ekonomik, sosyal, demografik ve sağlıkla ilgili değişkende önemli farklılıklar mevcuttur.

Düzey 2 bölgesi sosyoekonomik gelişmişliğe (kalkınmışlığa) göre sıralandığında, ilk 14 bölge Türkiye ortalamasının üstünde, 15. sırada yer alan Samsun’un ise Türkiye ortalamasında bir gelişmişliğe sahip olduğu görülmektedir.

Ülke nüfusunun yaklaşık %30’unun bulunduğu geri kalan 11 bölge ise Türkiye ortalamasının altında bir sosyoekonomik gelişmişliğe sahiptir.

Sosyoekonomik gelişmişlik farklılıkları, az gelişmiş bölgelerden gelişmiş bölgelere doğru göçü hızlandıran etkenlerin başında gelmektedir.

Türkiye’de bölgelerin (Düzey 2’ye göre) gayri safi katma değere (GSKD) katkılarına bakıldığında (2014 verilerine göre) en yüksek paya %30,5 ile İstanbul, en düşük paya %0,6 Ağrı bölgesi sahiptir.

İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa bölgelerin ülke gayri safi katma değerinin yarıdan fazlasını gerçekleştirdiği görülmektedir.

Gayri Safi Katma Değer (GSKD)

Temel fiyatlar üzerinden çıktı ile alış fiyatı üzerinden ara tüketim (ham madde ve diğer ara girdiler) arasındaki farktır.

Üretimdeki diğer vergiler, çalışanların ücretleri, iş yeri karı, sabit sermaye harcamaları ve bilanço kalemi işletme fazlası gibi unsurlar, temel fiyatlarla katma değer içinde yer alır.

TÜİK (2014) verilerine göre, Türkiye’de bölgesel düzeyde (Düzey 2) temel sektörlerin bölgesel gayri safi katma değere (GSKD) katkısında ciddi farklılıklar mevcuttur.

Tarımın bölgesel GSKD’ye en fazla katkı sağladığı ilk üç bölge sırasıyla Ağrı, Kırıkkale ve Konya’dır.

Tarımın bölgesel gayri safi katma değere en az katkı sağladığı bölge ise İstanbul’dur.

Sanayi sektörünün bölgesel GSKD’ye en fazla katkı sağladığı ilk üç bölge Tekirdağ, Kocaeli ve Bursa, sanayinin bölgesel katma değerde en düşük paya sahip olduğu bölge ise Ağrı’dır.

Hizmetler sektörünün bölgesel GSKD’de en fazla paya sahip olduğu bölgeler Antalya, İstanbul ve Ankara’dır.

Hizmetler sektörünün bölgesel GSKD’de en düşük paya sahip olduğu bölge ise Tekirdağ’dır.

Sektörlerin istihdama katkısı açısından bakıldığında tarımın istihdama en fazla katkı yaptığı ilk beş bölge Ağrı, Kastamonu, Trabzon, Van, Erzurum ve Samsun şeklindedir.

Sanayinin istihdama en fazla katkı yaptığı ilk beş bölge Bursa, Kocaeli, Tekirdağ, Gaziantep ve İstanbul olarak sıralanmaktadır.

Hizmetler sektörünün istihdama en fazla katkı yaptığı ilk beş bölge ise Ankara, İstanbul, Mardin, Antalya ve İzmir şeklindedir.

Gelişmiş bölgelerin istihdam yapısının, hizmetler ve sanayi sektörleri ağırlıklı olduğu görülmektedir.

 

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ