Reklam
Ben Duydum

Planlı Dönemde Sanayi Sektöründe Gelişmeler (2)

Planlı Dönemde Sanayi Sektöründe Gelişmeler (2)
Reklam

Planlı Dönemde Sanayi Sektöründe Gelişmeler (2)

1980 yılına kadar özellikle dayanıklı tüketim malları sanayisinde büyük ölçüde ithal ikamesi gerçekleştirilmiştir.

Bunda, iç pazarın, optimal ölçekte tesislerin kurulup işletilmesine imkân vermesinin büyük etkisi vardır.

1970’li yıllarda iç pazarın dış rekabete karşı korunması sonucunda özellikle montaj sanayisi dalında etkinliği düşük, iç piyasada tekel yaratan bir sanayi yapısı meydana gelmiştir.

1980’e kadar izlenen ithal ikameci içe dönük sanayileşme modeli, özellikle dönemin son yıllarında dışa bağımlılığı artırmış ve ekonomide döviz ihtiyacının yükselmesine yol açmıştır.

Bu gelişme, Türkiye’de ekonomik bunalımın ortaya çıkmasında önemli bir faktör olmuş ve 24 Ocak 1980 İstikrar Kararları’nın alınmasına yol açmıştır.

ÜBYKP’yi kapsayan 1973-1977 dönemi, Türkiye için sanayileşme açısından önem taşımaktadır.

ÜBYKP döneminde, yeni uzun dönemli gelişme stratejisi belirlenerek, Birinci Plan döneminde öngörülen 15 yıllık gelişme stratejisi bir kenara bırakılmıştır.

ÜBYKP, 1973–1995 yıllarını kapsayan 22 yıllık yeni kalkınma stratejisinin ilk dilimini oluşturmuştur.

1970’li yıllarda Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ile ilişkilerdeki gelişmeler ve 1 Ocak 1973 tarihinde Katma Protokol’ün yürürlüğe girmesiyle Türk sanayisinin 12 yıllık ve 22 yıllık sürelerde AET’ye entegre olmasının hedeflenmesi, yeni bir stratejinin ortaya konmasını gerektirmiştir.

Batı’nın sanayileşmiş ülkelerinden oluşan AET içinde sanayi sektöründe rekabete hazırlanma, yatırımların büyük ölçekli işletmelere yapılmasını zorunlu kılmıştır.

Amaç, sadece kalkınma değil, gelişmiş Batı’yı da (örnek ülke İtalya) yakalamaktır.

İlk üç plan uygulaması sonucunda sanayi sektörünün GSMH içindeki payı hızla artmıştır.

BBYKP’nin ilk uygulama yılı olan 1963’te sanayi sektörünün payı %17,1 iken, plan dönemi sonunda oran %20,7 olmuştur.

İBYKP’nin birinci yılında, sanayi sektörünün GSMH’daki payı %21,5’e yükselmiş, dönem sonunda ise %22 olarak gerçekleşmiştir.

ÜBYKP’nin ilk yılı olan 1973’te sanayi sektörünün milli gelirdeki payı %23,4 iken, 1977’de %24,8’e çıkmıştır.

Özetle, ilk üç plan uygulaması sonucunda sanayi sektörünün GSMH içindeki payı yükselmiştir.

Bunun sebebi, sanayi sektöründeki büyüme hızlarının plan hedeflerinin bir miktar gerisinde kalmasına rağmen oldukça yüksek seviyede gerçekleşmesidir.

Planlı kalkınma döneminde sanayi sektöründe en fazla büyüme, Birinci Beş Yıllık Planı döneminde %10,9’luk oran ile gerçekleşmiştir.

Bu dönemde sanayi sektöründeki büyüme hızları, tarım ve hizmetlerdeki büyüme hızlarının üzerindedir.

1963 yılından 1980’e kadar geçen dönemde sanayi sektörü, ekonomide mutlak ve nispi anlamda büyürken, yapısında da önemli değişimler meydana gelmiştir.

1963-1978 döneminde sanayi sektöründe yaratılan gelirin %85’i imalat sanayisinde olup, bu alt sektörde çalışanlar, sanayi sektöründe istihdam edilenlerin yaklaşık %90’ı kadardır.

Türkiye’de planlı dönemde benimsenen strateji sonucunda, toplumun ihtiyaç duyduğu temel tüketim mallarının üretimine öncelik verilirken, aynı zamanda yatırım
ve ara malı üretecek tesislerin kurulmasına da çalışılmıştır.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ