Reklam
Ben Duydum

Kamu Dış Borç Stoku / Kamu Kesimi Dış Borçları

Kamu Dış Borç Stoku / Kamu Kesimi Dış Borçları
Reklam

Kamu Dış Borç Stoku

Türkiye’nin dış borçlarının kamu alt kesimleri itibarıyla izlenmesi nispeten yeni bir yaklaşımdır.

Bu yeni yaklaşımla dış borçların izlenmesi ve disipline edilmesi, hükûmetin hesap verebilirliğinin artırılması ve şeffaflaşması mümkün hâle gelmiştir.

2007 yılında kamu dış borçları içinde merkezî yönetimin payı %91,3 iken, bu oran 2017 yılında %66,1 olarak gerçekleşmiştir.

,Kamu bankalarının kamu dış borcu içindeki payı 2007 yılında %3,8 iken, 2017 yılında %30,5 olmuştur.

Kamu fonlarının kamu dış borcu içindeki payı ise 2007-2017 döneminde ortalama %2,3’tür.

Kamu Kesimi Dış Borçları

Kamu kesiminin toplam borcunda belediyeler, il özel idareleri, kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT), döner sermayeli kuruluşlar, İller Bankası, genel ve katma bütçeli idareler (merkezî yönetim) gibi bütün kamu alt kesimleri birlikte dikkate alınır.

Buna göre, toplam kamu brüt borç stoku 2002 yılında 243,1 milyar T, 2009 yılında 442,1 milyar T ve 2017 yılında ise 876,5 milyar T’dir.

Brüt kamu borcundan net kamu borcuna ulaşmak için, kamu kesiminin sahip olduğu varlıklarını düşmek gerekir.

Buna göre işsizlik sigortası fonu net varlıkları, kamu mevduatı, Merkez Bankası net varlıkları dikkate alınarak brüt kamu borcundan düşülür.

Bu çerçevede, Türkiye’nin net kamu borç stoku 2002 yılında 215,3 milyar T, 2009 yılında 309 milyar T ve 2017 yılında ise 262,2 milyar T’dir
(Hazine ve Maliye Bakanlığı).

Kamu net varlıklarındaki artışlar, kamu net borç stokunun kamu brüt borç stokuyla aynı oranlarda artmasına engel olmaktadır.

Türkiye’nin dış borcu ağırlıklı olarak dolar üzerinden yapılmaktadır.

Nitekim 2002 yılında dış borç stokunda avronun (euro) payı %31, doların payı %46 ve IMF alacaklarını gösteren ve bir sepete dayalı hesap birimi olan IMF parası  SDR’nin payı %17’dir.

2017 yılında ise dış borç içinde sırasıyla doların payı %58, avronun payı %33, T’nin payı %6 ve SDR’nin payı ise %0,3’tür.

Türkiye, 2005 yılından bu yana T cinsinden dış borçlanmayı artırmıştır.

Bu da yabancıların T cinsinden borç vermeye razı olduklarını, dolayısıyla T’nin itibarlı hâle geldiğini göstermektedir.

2003 yılında T cinsinden dış borç oranı %0,1 iken, 2005 yılında bu oran %2,9, 2010 yılında %9,7 ve 2017 yılında ise %6,2 olmuştur.

Türkiye’nin tıpkı dolar, avro, yen ve pound gibi paralarda olduğu gibi T için de uluslararası bir simge (T) geliştirmesi, T’nin bundan sonraki yıllarda diğer ülkelerin yatırımcıları ve parasal otoriteleri tarafından da rezerv para olarak kabul edilebileceği beklentisine dayanmaktadır.

Türkiye 2001 krizinden sonra uyguladığı başarılı maliye politikası sayesinde, 2010 yılından sonra Avrupa’nın maruz kaldığı borç krizini görece daha hafif atlatabilmiştir.

Buna göre, kamu brüt borç stokunun millî gelir içindeki payı 2001 kriz yılında %76,2 iken, 2007 yılında %39,8’e gerilemiş; ancak kriz yılı olan 2009’da %40,4’e yükselmiştir.

Kamu brüt borç stokunun milli gelire oranı 2017 yılında %30,2 olarak gerçekleşmiştir.

Buna paralel olarak, kamu net borcunun millî gelire oranı 2001 yılında %64,8 iken, 2007 yılında %28,2 ve 2017 yılında ise %8,4 olmuştur.

Kamu net borç stokunun millî gelire oranının dramatik düşüşünde TCMB’nin dış varlıkları ile kamu mevduatındaki artış rol oynamaktadır.

Kamu net borç stokunun millî gelire oranındaki düşüşte TCMB dış kaynaklarının payı %80, kamu mevduatı ise %20 dolayında etkili olmuştur (Hazine ve
Maliye Bakanlığı, Kamu Borç Yönetimi Raporu, 2017).

Kamu kesimi dış borç stokunda iki başlıca borçlanma şekli vardır:

Kredi bulma yoluyla borçlanma ve tahvil ihraç ederek borçlanma.

2003 yılında kredi yoluyla temin edilen borçların toplam kamu dış borç stoku içindeki payı %57,9 iken, bu oran sürekli azalarak 2017 yılında %26 olarak gerçekleşmiştir.

Buna karşılık, tahvil yoluyla borçlanmanın payı 2017 yılında %74 olarak gerçekleşmiştir.

Uluslararası sermaye piyasalarına kamu kâğıdı ihraç ederek borçlanma, kuşkusuz o ülke hükûmetlerinin prestijini gösterir.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ