Reklam
Ben Duydum

Demokrat Parti Döneminde Dış Borçlanma

Demokrat Parti Döneminde Dış Borçlanma
Reklam

Demokrat Parti Döneminde Dış Borçlanma

Menderes Hükûmetleri döneminde (1950-1960) dış borçlanmaya âdeta yegâne çare olarak başvurulmuştur.

1950 yılında 776 milyon dolar olan dış borç toplamı, 1956 yılında 1,2 milyar dolara ve 1960 yılında 5 milyar dolara yükselmiştir.

Devlet dış borç faizlerini dahi ödeyemeyecek hâle gelince moratoryum ilan etmiştir.

4 Ağustos 1958 tarihinde IMF önerileri doğrultusunda alınan istikrar tedbirleri ile T devalüe edilmiş ve OECD, IMF ve ABD ile anlaşmalar imzalanarak 600 milyon dolarlık dış borç ertelenmiş, 350 milyon dolarlık yeni bir kredi alınmıştır.

Bu aşamadan sonra Türk ekonomisi adeta borçlanabildikçe yaşayabilen bir işleyişe sahip olmuştur.

Dış borçlanmada ABD başlıca kaynak durumundadır.

ABD kaynakları Truman Doktrini, Marshall Planı, AID ve PL 480 programları çerçevesinde gelmiştir.

PL 480’e göre ABD tarım ürünleri fazlasından Türkiye’ye gönderilen miktarın karşılığı T olarak Merkez Bankasında ayrı bir hesapta tutulmakta ve ikili anlaşmalara göre kullanılmaktaydı.

Bu kaynağın Türkiye tarafından kullanılan bölümü bütçe ve KİT finansmanında, ABD tarafından kullanılan bölümü de ABD’nin Türkiye’deki özel ortaklıklarına kredi verilmesi biçiminde değerlendirilmiştir.

PL 480 kanalıyla sağlanan kaynağın tutarı 351,2 milyon dolardır.

1954 sonrası dönemde ithal edilen birçok ithal malın bedeli ödenememiş ve bunlar, ödenmesi gecikmiş dış borç durumuna gelmiştir.

1960 yılında bu tür borçların tutarı 376,6 milyon doları bulmuştur.

Toplam dış borçlar bu dönemde, T cinsinden %750, dolar cinsinden ise %410 oranında artmıştır.

Aradaki farklılık 1958 devalüasyonundan kaynaklanmaktadır.

Bu dönemde ülkeler itibarıyla ABD kaynaklı yabancı sermayenin oranı toplam içinde %40 iken, Batı Almanya, İsviçre ve Hollanda %10’luk paylarla arkada gelmekte ve gerçekleşen yabancı sermaye içinde bu dört ülkenin payları birlikte %85’i bulmaktadır.

Planlı Dönemde Dış Borçlanma Planlı dönemde dış borçlanma özellikle 1975 yılından sonra hızlanarak artış kaydetmiştir.

Bu borçlar hem yabancı devletlerden hem de yabancı firma ve uluslararası kuruluşlardan sağlanmıştır.

Dış borçların önemli bir bölümü proje finansmanında kullanılmış ve bakiyesi de dış ticaretin finansmanına yönlendirilmiştir.

Kamu kesimine açılan uzun dönemli krediler genellikle altyapı, ara malları üretimi, tarım ve kentleşme alanlarına yönelmiştir.

Planlı dönem boyunca artan dış borçlar ülkeyi 1970’li yılların sonunda bir döviz krizine sokmuştur.

 

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ